Voorkom dodelijke koolmonoxidevergiftiging in uw huis

Koolmonoxidevergiftiging komt vanwege de technische vooruitgang minder dan vroeger voor. Toch belanden jaarlijks 200 personen via de spoedeisende hulp in het ziekenhuis, waarvan 10 tot 15 mensen aan de gevolgen van dit zeer giftige gas sterven. Koolmonoxide, ook wel kolendamp genoemd, is een gas dat ontstaat bij onvolledige verbranding vanwege te weinig zuurstoftoevoer in CV-ketels, kachels, geisers etc. Meestal door te weinig ventilatie of slecht onderhoud. In vrijwel iedere woning kan dit giftige koolmonoxide ontstaan.

Verschil koolmonoxide en kooldioxide
Koolmonoxide, (ook wel koolstofmonoxide of kolendamp genoemd), is het product van onvolledige verbranding van koolstof. Koolstof komt voor in brandstoffen als steenkool, aardolie en aardgas. Het scheikundige symbool van het element koolstof is de letter C.

Als een atoom koolstof door voldoende zuurstoftoevoer volledig wordt verbrand, verbindt het zich met twee atomen zuurstof en ontstaat het gewenste molecuul CO2, ook wel kooldioxide genoemd. Kooldioxide is onschuldig en wordt ook in ons lichaam gevormd bij de spijsvertering (verbranding) van ons voedsel dat eveneens voornamelijk bestaat uit koolstof (koolhydraten). Die verbranding in ons lichaam is mogelijk door de inademing van lucht waarin zich de zuurstof bevindt. Datgene wat we vervolgens uitademen bevat naast water (H2O) ook het verbrandingsgas kooldioxide CO2. Kooldioxide wordt ook wel koolzuur genoemd, is volkomen ongevaarlijk, en wordt o.a. toegevoegd aan frisdranken vanwege het sprankelende effect.

Sluipmoordenaar
Maar als er aan een brandende kachel, geiser of CV-ketel onvoldoende zuurstof voor de verbranding wordt toegevoerd, zal het atoom koolstof (C) zich niet met twee atomen zuurstof (O) verbinden doch met slechts een atoom, waardoor het zeer giftige molecuul CO ontstaat, dat we koolmonoxide c.q. koolstofmonoxide noemen, een volkomen reukloos en onzichtbaar gas dat voor mens en dier een sluipmoordenaar jan zijn.

Sommige (vaak oudere) kachels, Cv-ketels en gasgeisers halen die voor de verbranding zo noodzakelijke zuurstof uit de omgevingslucht in woonkamer, zolder en keuken. Maar bij hoog stoken en tevens onvoldoende ventilatie, wordt er onvoldoende zuurstof toegevoerd en vindt er onvolledige verbranding in de kolenkachel of keukengeiser plaats. En dan ontstaat het giftige koolmonoxide. Dat giftige gas kan in de woonruimte terecht komen, en ingeademd worden met alle verschrikkelijke gevolgen van dien.

Is er in uw woning van een dergelijke situatie sprake, plaats dan in de buurt van die geiser, kachel, open-haard of cv-ketel een koolmonoxidemelder en laat tevens die gas- of kolenapparaten regelmatig door een deskundige onderhouden en controleren.
Je kunt trouwens aan de blauwe vlamkleur zien of de verbranding in het gasapparaat volledig is. Zodra de vlammen oranje of gele kleuren vertonen is er het nodige mis.

Open haard
Bij een open haard is het natuurlijk niet te voorkomen dat er, vooral bij de verbranding van hout, regelmatig gele vlammen ontstaan. Ventileer daarom goed, en wees er zeker van dat de schoorsteen goed trekt en niet geveegd hoef te worden. Plaats een koolmonoxidemelder in de kamer.

Moderne Cv-ketels
Een moderne Cv-ketel of badgeiser haalt de benodigde zuurstofrijke lucht niet uit de kamer maar rechtstreeks van buiten. Die buitenlucht wordt via een ronde dubbelwandige buis(doorvoer) door buitenmuur of het dak aangezogen d.m.v. een kleine ventilator die zich in de ketel of geiser bevindt. Die zelfde ventilator blaast gelijktijdig de warme verbrandingsgassen ook weer naar buiten door die zelfde dakdoorvoer of geveldoorvoer. Mocht er, door een defect aan de ketel of vanwege slecht onderhoud, toch koolmonoxide geproduceerd worden, dan komt dit in principe via die dak- of geveldoorvoer meestal in de buitenlucht terecht i.p.v. in de woning.

Gevolgen van koolmonoxide vergiftiging
Zoals gezegd kunnen de gevolgen dramatisch zijn indien de koolmonoxide in de woning terecht komt, vooral omdat het gas reukloos, smaakloos en onzichtbaar is, en dus een ware sluipmoordenaar kan zijn. Geisers, sfeerkachels en open haarden zonder goede schoorsteen kunnen gevaarlijk zijn, vooral indien er onvoldoende geventileerd wordt. En dat geldt ook voor slecht onderhouden cv-ketels.

Koolmonoxide komt bij inademing in ons bloed terecht waar het in de rode bloedcellen de zuurstof verdringt. De eerste symptomen van koolmonoxidevergiftiging zijn slaperigheid, hoofdpijn, concentratieproblemen, moeite met zicht. In tweede instantie bij langduriger blootstelling treden misselijkheid en bewusteloosheid op, en uiteindelijk treedt de dood in. Het zal duidelijk zijn dat vooral in het verleden menigeen in de slaap is overvallen, en nooit meer is wakker geworden.